Dönüşüm kararını imzadan önce değer verisiyle verin.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapı kararından sonra yeni uygulama için maliklerin hisseleri oranında salt çoğunlukla karar alması gerekir. Bu aşamada kat karşılığı sözleşme, yeni daire alanları, şerefiye farkları ve karara katılmayanların arsa paylarının satışı, her malik için doğrudan para karşılığı olan sorulara dönüşür. Değerleme raporu bu soruların ortak ölçüsüdür.
Yıkım öncesi kayıt
Bina yıkıldıktan sonra kat, cephe, manzara ve kullanım özelliklerini ispat etmek zorlaşır. Mevcut durum raporla tarihli olarak belgelenir.
Teklifin ölçülmesi
Müteahhidin önerdiği alan, kat ve cephe, mevcut bağımsız bölümünüzün değeriyle aynı değerleme tarihinde karşılaştırılır.
Pay satışında bilgi
Arsa payınızın satışı gündemdeyse rayiç değerin dayanaklarını kendi bağımsız analizinizle sınayabilirsiniz.
Çalışma kapsamı
- Mevcut bağımsız bölümün ve arsa payının tapu, kat mülkiyeti ve imar kayıtlarıyla eşleştirilmesi
- Riskli yapı kararı, çoğunluk kararı ve müteahhit teklifi gibi belgelerin çalışma kapsamına alınması
- Yıkım öncesi mevcut durumun yerinde incelenmesi ve fotoğraflarla raporlanması
- Kat, cephe, manzara ve kullanım farklarının (şerefiye) değere etkisinin analizi
- Projede önerilen yeni bağımsız bölümün tahmini piyasa değerinin mevcut değerle karşılaştırılması
- Emsal, yöntem ve varsayımların avukatınızın ve teknik danışmanınızın inceleyebileceği açıklıkta sunulması
Kimler için uygundur?
Riskli yapı kararı alınmış binalardaki kat malikleri, müteahhit teklifini değerlendiren yöneticiler ve bina temsilcileri, arsa payı satışı veya şerefiye uyuşmazlığı yaşayan malikler, paylaşım tablosunu hazırlayan yükleniciler ve bu dosyaları takip eden avukatlar.
Teklif için gerekli ilk bilgiler
- Tapu, kat mülkiyeti ve arsa payı bilgileri
- Riskli yapı tespit belgesi ve varsa çoğunluk kararı
- Müteahhit teklifi, sözleşme taslağı veya proje paylaşım tablosu
- Bina yıkılmadıysa yer görme imkânı
- Raporun kullanılacağı süreç (müzakere, itiraz, dava) ve teslim tarihi
Karara katılmayan maliklerin arsa paylarının satışında esas alınan rayiç değeri ilgili idare tespit eder veya ettirir. SERKA’nın hazırladığı rapor bu resmî tespitin yerine geçmez; malikin, yönetimin veya yüklenicinin teklifi, paylaşımı ve rayiç değeri bağımsız bir gözle değerlendirmesine dayanak oluşturur. Rapor bir dava veya resmî başvuruda kullanılacaksa avukatınızın ve ilgili kurumun şartları teklif öncesinde paylaşılmalıdır.
Kentsel dönüşümde değerleme raporu neden önemlidir?
Salt çoğunlukla alınan karar, karara katılmayan maliklere bildirilir. 4 Şubat 2026’da yayımlanan yönetmelik değişikliğine göre bildirimden itibaren on beş gün içinde teklifi kabul etmeyen maliklerin arsa payları, rayiç değerden az olmamak üzere anlaşan paydaşlara açık artırmayla satılabilir; paydaşlar almazsa paylar Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, ilgili idare veya TOKİ tarafından rayiç değer üzerinden satın alınabilir. Kısacası rayiç değer, payınızın el değiştirebileceği en düşük bedeldir ve on beş günlük süre kısadır.
Uyuşmazlıklarda paylaşımın yalnızca şekli açıdan değil, ekonomik denge açısından da incelendiği görülüyor. Cadde cephesindeki zemin kat bir dükkân karşılığında arka cephede üst katta bir bölüm önerilmesi gibi durumlarda kat ve cephe farkları (şerefiye) belirleyici olur. Bu farkın ölçülmesi değerleme işidir.
Riskli yapı raporu ile değerleme raporu farklı belgelerdir: Riskli yapı raporu binanın deprem riskini tespit eder; taşınmazın piyasa değeri, yeni bölümün adil olup olmadığı ya da şerefiye farkı hakkında bilgi vermez. Raporun içeriğini değerleme raporu rehberimizde ayrıntılı anlattık. Kentsel dönüşüm raporunun örnek bölümlerini ve süreci kentsel dönüşüm değerleme raporu rehberimizde adım adım açıkladık.
Kentsel dönüşüm değerlemesi nasıl ilerler?
Süreç ve belge tespiti
Dönüşümün hangi aşamada olduğu (riskli yapı kararı, çoğunluk kararı, sözleşme, pay satışı) ve raporun dayanak olacağı karar belirlenir.
Yıkım öncesi saha incelemesi
Bağımsız bölüm ve bina yerinde incelenir; kat, cephe, manzara ve kullanım özellikleri fotoğraflarla belgelenir.
Mevcut değer analizi
Bağımsız bölümün ve arsa payının değeri uygun emsaller ve yöntemlerle bağımsız olarak belirlenir.
Teklif ve paylaşım karşılaştırması
Projede önerilen bağımsız bölüm, alan ve konum farklarıyla birlikte mevcut değerle aynı tarihte karşılaştırılır.
Gerekçeli raporlama
Sonuç; emsaller, varsayımlar ve şerefiye analiziyle birlikte müzakerede veya hukuki süreçte incelenebilecek açıklıkta sunulur.
