Bu yazıda neler var?
- Hisseli tapuda her paydaşın taşınmazın tamamı üzerinde oranlı bir payı vardır.
- Rapor önce taşınmazın tamamının değerini, sonra pay oranına düşen değeri ayrı gösterir.
- Pay üçüncü kişiye satılırsa diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir.
- Anlaşma olmazsa ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir.
Hisseli tapu nedir?
Hisseli tapu, bir taşınmazın birden fazla kişiye belirli oranlarda ait olduğu durumdur. Türk Medeni Kanunu’nda paylı mülkiyet (md. 688) olarak düzenlenir: her paydaş taşınmazın belirli bir bölümüne değil, tamamı üzerinde payı oranında hakka sahiptir. Mirasçılar arasında paylaştırılmamış taşınmazlar ise elbirliği mülkiyeti kapsamında olabilir; bu durumda paydaşlar birlikte hareket etmek zorundadır. Miras kalan taşınmazlar için miras rehberimize bakabilirsiniz.
Hissenin değeri nasıl hesaplanır?
Değerlemenin başlangıç noktası, taşınmazın tamamının piyasa değeridir. Pay oranı bu değere uygulanarak payın oransal karşılığı bulunur. Ancak payın tek başına satışında alıcı kitlesi daralır; kullanım, yönetim ve satış kararları diğer paydaşlara bağlı olduğundan pay piyasada indirimli işlem görebilir. Bu nedenle iyi bir raporda:
- Taşınmazın tamamının değeri,
- Pay oranına düşen değer,
- Varsa payın pazarlanabilirliğine ilişkin değerlendirme ve gerekçesi
ayrı ayrı gösterilir. Hangi değerin kullanılacağı raporun amacına (paydaşlar arası devir, üçüncü kişiye satış, dava) göre belirlenir.
Hisse satışında önalım (şufa) hakkı
Bir paydaş payını paydaş olmayan üçüncü bir kişiye satarsa, diğer paydaşlar kanunda önalım hakkı kullanarak payı aynı koşullarla satın alabilir. Bu hak, satışın hak sahibine bildirildiği tarihten itibaren üç ay içinde ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde dava yoluyla kullanılır (TMK md. 733). Payınızı satmayı veya bir payı almayı düşünüyorsanız, değer kadar bu süreleri de hesaba katmanız gerekir.
Anlaşma olmazsa: ortaklığın giderilmesi
Paydaşlar paylaşım veya satış konusunda anlaşamazsa, her paydaş ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açabilir. Mahkeme taşınmazın aynen bölünüp bölünemeyeceğine bakar; bölünemiyorsa satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verebilir ve değeri bilirkişiye tespit ettirir. Dava öncesinde alınan bağımsız bir değerleme raporu, paydaşların uzlaşma görüşmelerinde ortak bir referans olarak kullanılabilir.
Hisseli taşınmazda dikkat edilecekler
- Tapudaki pay oranlarını güncel kayıttan teyit edin.
- Paydaşlar arasında fiilî kullanım paylaşımı (hangi bölümü kimin kullandığı) varsa raporda ayrıca belirtilmelidir.
- Hisseli arsalarda imar uygulaması ve yapılaşma, paydaşların ortak kararını gerektirebilir.
- İpotek veya haciz gibi kayıtların hangi paya ait olduğunu kontrol edin.
SERKA ile: Paydaşlar arası devir veya ortaklığın giderilmesi öncesinde ortaklık ayrımı amaçlı değerleme ve miras paylaşımı için değerleme raporu hazırlıyoruz.
Sık sorulan sorular
Hisseli tapu satılabilir mi?
Evet. Paydaş kendi payını satabilir; ancak pay üçüncü kişiye satılırsa diğer paydaşlar kanundaki süreler içinde önalım hakkını kullanabilir.
Hisseli tapunun değeri düşük mü olur?
Payın oransal değeri taşınmazın tamamının değerine bağlıdır; ancak pay tek başına satılırken alıcı kitlesi daraldığı için piyasada indirimli işlem görebilir. Bu fark raporda gerekçesiyle değerlendirilir.
Ortaklığın giderilmesinde değeri kim belirler?
Dava sürecinde mahkeme değeri bilirkişiye tespit ettirir. Tarafların aldırdığı bağımsız raporlar iddiaları destekleyen belge olarak dosyaya sunulabilir.
Kapsamı, ücreti ve teslim süresini çalışma başlamadan önce paylaşıyoruz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, vergisel veya yatırım danışmanlığı niteliği taşımaz. Taşınmazınıza özel durum için uzman görüşü alın.
